दरवार जाँदै हुनुहुन्छ? बाँदर देखि होसियार !
दरवार जाँदै हुनुहुन्छ? बाँदर देखि होसियार !
बिकास मरहट्टा
गोरखा दरवार आउने भक्तजनलाइ बाँदरले सताउन थालेको छ ।
पुजा सामग्री खोसिदिने, साथमा भएको झोलाहरु तान्ने लगायतका गतिविधीले भक्तजनहरु हैरान छन् । महिलामाथि आक्रमण समेत गर्ने गरेको स्थानीय राम बहादुर कुँवरले बताए ।‘केही सामान झण्ड्याएर लानै हुन्न खोस्न आइहाल्छ,’ उनले भने, ‘महिलाहरु लाइ त झन् झम्टिन जान्छ ।’ कोभिड–१९ का कारण बन्द रहेको दरवार भक्तजनका लागी खुल्ला भएसँगै बाँदरको विगविगी बढेको उनको भनाइ छ ।
‘मंसिर महिनासम्म खासै देखिएको थिएन, कोरोनाले गर्दा मन्दिरमा पुजाआजा पनि बन्द थियो, अहिले मन्दिर पनि खुल्यो, भक्तजनको चहलपहल पनि बढ्यो त्यसैले फेरी दरवारमै थुप्रिन थालेको छ ।’
खेतीपाती उब्जनी हुने सिजनमा भने दरवार परिसरमा बाँदरको हुल केही कम हुने उनले बताए । ‘असार साउनमा धान भयो, त्यसपछि मकै, अनि कोदो फल्यो, त्यसैले असार देखि मंसिर महिनासम्म खासै देखिएन, तर अहिले उब्जनी पनि छैन, त्यसैले बाँदरको हुल सबै यता आएको हुनुपर्छ,’ कुवँरले भने ।
बाँदरका कारण दरवारको संरचना संरक्षणमा समेत चुनौति थपिएको गोरखा दरवार हेरचाह अड्डा प्रमुख हरि भुषाल बताउछन् । संरचना माथि छाएको झिंगटी उप्काउने फाल्ने गरेर हैरान बनाउछ, दुई दुइ महिनामा मर्मत गरिरहनुपर्छ,’ उनले भने । बाँदरले उप्काएर फाल्न थालेपछि कालिका मन्दिर र रंगमहल भवन माथि छाएको अगाडी पट्टीको छानाको झिगटी झिकेर राखिएको उनले बताए ।
बाँदरका कारण कालिका मन्दिर अगाडी इटा तथा झिगटी खस्न सक्ने भएकाले सावधानी अपनाएर पुजाआजा गर्न पनि उनले भक्तजनलाइ आग्रह गरेका छन् । बाँदर नियन्त्रणका लागी दरवार आसपास रहेका रुखहरु काटछाट गर्ने तयारी दरवार हेरचाह अड्डाले गरेको छ ।
‘नजिकै रहेका रुखहरुबाट दरवारमा हाम फाल्ने गर्छ, त्यसैले त्यस्ता रुखहरुको हागाँ काट्ने र अनावश्यक रुखलाइ काटछाट गर्ने तयारी गरिरहेका छौ,’ उनले भने । डिभिजन वन कार्यालयसँग पनि समन्वय भइसकेको उनले बताए । हाल करिव दुइ हजारको हाराहारीमा बाँदर रहेको स्थानीयको अनुमान छ ।
बाँदरको गतिविधिका कारण दरवार पुननिर्माणको काममा समेत वाधा पुगेको कार्यालयले जनाएको छ । भूकम्पले क्षति पुगेको दरवार पुननिर्माणको काम भइरहेको छ । दुइ पटक थप गरिएको म्यादमा पनि काम सम्पन्न हुन सकेको छैन । बाँदरका कारण काम समेत प्रभावित हुने गरेको बताइएको छ ।
