सुरुवातः सूर्य इनर्जी प्राइभेट लिमिटेडले गोरखा जिल्लाको ९१.१५ मेगावाटको बुढीगण्डकी नदी जलविद्युत् आयोजना निर्माण गर्ने भएको छ । कम्पनीले जिल्लाको चुमनब्री गाउँपालिकाम अवस्थित बुढीगण्डकी नदीको पानी उपयोग गरी आयोजना निर्माण गर्न लागेको हो ।

कम्पनीले आयोजनाको काम अघि बढाउन विद्युत् विकास विभागमा आवेदन दिएको छ । विभागबाट स्वीकृत प्राप्त हुने लगतै आयोजनाको काम अघि बढाउने पनि कम्पनीले जनाएको छ । विभागले आयोजना निर्माण तथा सञ्चालन गर्दा पर्न सक्ने प्रतिकुल असरबारे सूचना प्रकाशित भएको ३५ दिन भित्रमा सरोकारवालालाई लिखित राय÷सुझाव पेश गर्न आग्रह गरेको छ । कम्पनीले निर्माण गर्न लागेको आयोजनाको हेडवक्र्सको मूख्य भौतिक संरचनाहरू बुढीगण्डकी नदीको दायाँ किनारमा अध्ययनले दखाएको छ ।

विद्युत् गृहको लम्बाई, चौडाइ र उचाई क्रमशः ४० मिटर, १३.५ मिटर र २४.२५ मिटर रहनेछ । विद्युत् गृहमा २ वटा फ्रान्सि टवाईन रहनेछन र प्रत्येको क्षमता ४५.५ मेगावाट रहनेछन् । यी टवाईनहरूमा पानी खसाली सोसँग जोडिएको दुईवटा र ३ फेज जेनेरेटर मार्फत विद्युत् उत्पादन गरिनेछ । आयोजनबाट वार्षिक सरदर २९३.१ गिगावाट घण्टा विद्युत् उत्पादन हुने पनि अध्ययनले देखाएको छ । विद्युतगृह नजिकै स्वीच्यार्ड निर्माण गरिनेछ । प्रस्तावित आयोजनाबाट उत्पादित विद्युत् २२० केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइन मार्फत ४० किलोमिटर लामो दुरीमा रहेको लपन सबस्टेसन मार्फत राष्ट्रिय प्रसारण लाइनमा प्रवाह गरिनेछ ।

वातावरणीय मूल्यांकन अध्ययन (इआइए)का अनुसार आयोजना सम्पन्न गर्न १२ अर्ब ६५ करोड रुपैयाँ लागत लाग्ने देखिएको छ । जसमा प्रतिमेगावाट लागत १२ करोड ३६ लाख १२ हजार रुपैयाँ रहेको छ । आयोजनाको काम ५ वर्षभित्र सम्पन्न हुनेछ । आयोजना निर्माण तथा सञ्चाल गर्दा भू–क्षय, वायु प्रदूषण आदिद्वारा वातावरणमा प्रतिकुल असर नपर्ने गरी निर्माण गरिनेछ ।