‘जून’मा मकै सुकाउने प्रचलन
‘जून’मा मकै सुकाउने प्रचलन
केशव गुरुङ
गोरखा ः नेवार समुदायले मकै सुकाउने पुर्णिमा सामुहिक रुपमा मनाएका छन् । मंगलबार साझँ ठुलो आँगनमा आ–आफ्नो घरबाट नौ प्रकारका भुटेको अन्न संकलन गरि सामुहिक पुजा गरेर पर्व मनाएका हुन् ।
आकाशमा चन्द्रमा उदाएसँगै अन्न सुकाएर पुजा गर्ने प्रचलन रहेको स्थानीयहरु बताउछन् ।
पुर्णिमाको दिन बाह्र वटा चन्द्रमा एकै ठाउँमा उदाउने विश्वास साथ अन्नलाई जूनको प्रकाशमा सुकाउने गरिन्छ । यसरी जूनमा सुकाउको अन्न छ महिना सम्म पनि नबिग्रिने र यो अन्नको सेवन गरेमा पाचन प्रणाली बलियो भएर रोग नलाग्ने जनविश्वास छ ।
संरक्षणको अभावमा लोप हुने अवस्थामा पुगेको मकै सुकाउने पुर्णिमा सामुहिक रुपमा मनाउन थालेका स्थानीय शुरेसमान श्रेष्ठले बताए । ‘४५ वर्ष पछि सामुहिक रुपमा मनाउने यो परम्परालाई फेरि निरन्तरता दिएका छौँ,’ उनले भने ।
यस अघिका वर्षमा घरघरमा यसरी पुजा गरिन्थ्यो । यस वर्ष देखि सामुहिक रुपमा चन्द्रमामा देखाएर पुजा गर्ने प्रचलनको पुन शुरुवात गरिएको उनले बताए ।
‘सम्पुर्ण ब्रह्माण्डमा उत्पति भएको चीज भगवान स्वरुपमा मान्छौ, त्यसैले गर्दा हरेक चीजलाई पुजा गर्ने गछौ,’ मोहनलाल श्रेष्ठले भने । भटमास, जुनेलो, सरखण्ड, पिडालु लगायतका खानेकुरालाई यसरी चन्द्रमामा देखाएर खादा स्वास्थ्यलाई पनि फाइदा पुग्ने जनविश्वास रहेको उनले बताए ।
‘यसरी चन्द्रमामा देखाउदा अनिकाल लाग्दैन, अवको वर्ष राम्रो उब्जनी हुन्छ भन्ने विश्वास छ,’ उनले भने । उत्त पव पर्वलाइ लोप हुन दिनु नदिन र पछिल्लो पुस्तालाई यसको महत्व वुझाउन पनि निरन्तरताको आवश्यकता देखिएको उनले बताए ।
