कोरोना संक्रमणको दर घट्यो, जोखिम पनि घटेकै हो त ?
कोरोना संक्रमणको दर घट्यो, जोखिम पनि घटेकै हो त ?
गत चैत्र ११ गतेबाट सरकारले लक डाउन घोषणा गरेसँगै जिल्लाका स्थानीय तहहरु क्वारेन्टिन स्थल निर्माणमा जुटे । आ–आफ्नो पालिकामा क्वारेन्टिन स्थलको छनोट गरे ।
अधिकांशले बिद्यालय भवनलाई क्वारेन्टिनको रुपमा प्रयोग गर्ने निर्णय गरे, र व्यवस्थापनमा लागे । जिल्ला भित्रने सबैलाइ अनिवार्य क्वारेन्टिनमा राख्ने निर्णय भयो । कोरोना संक्रमितको उपचारका लागी भन्दै गोरखा अस्पतालमा २४ वेड क्षमताको आइसोलेसन वार्ड पनि तयार गरियो ।
शुरुका दिनहरुमा खाली रहेका क्वारेन्टिनहरु भारतबाट जिल्लावासीहरु फर्कने क्रम बढेसँगै भरिन थाले । पिसिआर परिक्षणका लागी स्वावको नमूना संकलन हुन थाल्यो । रिपोर्ट आउने क्रम शुरु भयो ।
पहिलो पटक गत जेठ २५ गते जिल्लामा एकै चोटी १० जनामा कोरोना संक्रमण देखियो । गण्डकी गाउँपालिकाका ९ र पालुङटार नगरपालिकाका एक जनामा संक्रमण पुष्टी भएसँगै जिल्लामा त्रास फैलियो । जेठ २८ गते चार जना संक्रमित थपिए । उनीहरुसबै भीमसेन थापा गाउँपालिकाका थिए । असार २ गते थप १० जनामा कोरोना संक्रमण देखियो । असार ४ गते फेरी ११ जनामा संक्रमण पुष्टी भयो । जिल्लामा संक्रमितको दर बढ्दै गयो । असार ५ गते ५ जना र ८ गते थप ११ जनामा संक्रमण पुष्टी भएर आयो ।
सबैभन्दा धेरै असार ९ गते एकैपटक १८ जनामा संक्रमण पुष्टी भएसँगै जिल्लावासी थप त्रसित बने । हिरासतमा रहेका एक पुरुष र भीमसेन थापा गाउँपालिकामा समुदाय स्तरमा देखिएको कोरोनाका कारण जिल्लावासी थप संशकित भए । समुदाय स्तरमा कोरोना देखिएपछि केही वडाहरु सिल समेत गरियो । कन्ट्याक्ट ट्रेसिङ मार्फत पिसिआर परिक्षणको दायरा बढाइयो ।
समुदाय स्तरमा कोरोना फैलनुमा स्वास्थ्य कार्यालय र कर्मचारीको लापरवाही प्रष्ट देखियो । असारको पहिलो हप्तासम्म संक्रमित थपिने दर बढ्दै गयो । त्यही दरमा संक्रमित बढ्दै गए उपचारका लागी जिल्लामा रहेका आइसोलेसन वार्डले धान्ने वाला थिएन ।
तर असार १५ पश्चात जिल्लामा संक्रमणको दर घट्न थाल्यो ।फाट्टफुट्ट मात्र संक्रमित थपिन थाले । स्वास्थ्य कार्यालयको तथ्याङ्क अनुसार हालसम्म जिल्लामा संक्रमितको संख्या १०० पुगेको छ । जसमध्य ८५ जना उपचार पश्चात निको भएर घर फर्र्किएका छन् ।
संक्रमित दुइ जनाको ज्यान गएको छ भने १३ जनाको आइसोलेसनमा उपचार भइरहेको छ । कोरोना जोखिम नियन्त्रणका लागी पूर्व तयारीमा चुक्दै आएका स्थानीय तह र प्रशासन क्वारेन्टिन स्थल र आइसोलेसन वार्ड व्यवस्थापनमा समेत चुके ।
संक्रमितको उपचारका लागी गोरखा क्याम्पसमा एक सय वेड क्षमताको आइसोलेसन वार्ड बनाउने भनिएपनि ७५ वेडभन्दा बढी बन्न सकेन । प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रहरुमा कम्तिमा १० वेड क्षमताको आइसोलेसन वार्ड बनाउने सर्वपक्षिय बैठकले निर्णय गरेको थियो । तर हालसम्म गण्डकी गाउँपालिकाको मकैसिङ प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रमा वाहेक अन्यत्र आइसोलेसन तयार भएको छैन ।
४०१ को रिपोर्ट आउन बाँकी
पिसिआर परिक्षण गरिएका मध्य ४ सय १ जनाको रिपोर्ट आउन बाकी रहेको स्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । कार्यालयका सुचना अधिकारी राजुरमण न्यौपानेका अनुसार हालसम्म २ हजार ८० जनाको स्वाव संकलन गरेर परिक्षणका लागी पठाइएको थियो । उनीहरुमध्य १६ सय ८९ जनाको रिपोर्ट आइसकेको उनले बताए । जसमध्य एक सय जनामा संक्रमण पुष्टी भएको हो ।
क्वारेन्टिन स्थल रित्तिन थाले
जिल्लाका स्थानीय तहहरुका क्वारेन्टिनमा बस्नेहरुको संख्या क्रमश घट्न थालेको छ । भारतबाट आउनेको संख्या घटेसँगै क्वारेन्टिन स्थल रित्तिन थालेको पालिकाहरुले जनाएका छन् । भीमसेन थापा गाउँपालिकाको क्वारेन्टिनमा १ सय १८ जनासम्म रहेको पालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख भेषराज खनाल बताउछन् ।
‘भारतबाट आउने क्रम बढेको बेला हाम्रो पालिकाको क्वारेन्टिनमा एक सय १८ जना सम्म थिए, अहिले ४० भन्दा कम छन्,’ उनले भने । शहिद लखन गाउँपालिकाको क्वारेन्टिनमा हाल १८ जनाभन्दा बढी नरहेको स्वास्थ्य शाखा प्रमुख बिरेन्द्र श्रेष्ठले बताए । उनका अनुसार भारतबाट आउने क्रम बढेका बेला क्वारेन्टिन स्थलमा ६० जनासम्म रहेका थिए । अहिले भारतबाट आउनेको संख्या न्यून रहेको गोरखा नगरपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख इश्वर रेग्मी बताउछन् ।
‘अहिले भारतभन्दा खाडी मुलुकबाट आउनेहरु छन्, त्यसैले पहिले जस्तो क्वारेन्टिनमा बस्नेको संख्या धेरै छैन,’ उनले भने । उनका अनुसार हाल गोरखा नगरपालिका को क्वारेन्टिनमा १३ जना भन्दा कम छन् ।
भारतबाट आउने क्रम बढेको ताका ५६ जनासम्म क्वारेन्टिनमा रहेको उनले बताए । गण्डकी गाउँपालिकाको क्वारेन्टिनमा हाल ६ जनाभन्दा बढी छैनन् ।
जेठ मसान्त सम्म करिव ३० जना रहेका क्वारेन्टिनहरु अहिले रित्तिदै गएको गाउँपालिका स्वास्थ्य शाखा प्रमुख बेली श्रेष्ठले बताइन् । ‘जेठको २० देखि २५ सम्म भारतबाट एकै पटक धेरै मान्छे आए, व्यवस्थापन गर्न पनि गाह्रो भयो, अहिले भारतबाट आउने खासै छैनन्, क्वारेन्टिनमा पनि खाली हुदैछन्,’ उनले भनिन् ।
८० जनासम्म रहेका पालुङटार नगरपालिकाको क्वारेन्टिनमा अहिले करिव २५ जना मात्र रहेको स्वास्थ्य शाखाका दिपेन्द्र गिरीले बताए । बारपाक सुलिकोट गाउँपालिकाको क्वारेन्टिनमा पनि हाल बढीमा १५ जना क्वारेन्टिनमा रहेको प्रमुख प्रशासकिय अधिकृत गौतम भण्डारी बताउछन् । अजिरकोट गाउँपालिकाको क्वारेन्टिनमा हाल ९ जना मात्र छन् । सिरानचोक गाउँपालिकाकमा हाल ३० जना रहेको गाउँपालिकाले जनाएको छ ।
संक्रमणको दर घट्यो
जिल्लामा कोरोना संक्रमणको दर घटेको छ । एकै दिन १८ जनासम्ममा कोरोना देखिएको जनाउदै स्वास्थ्य कार्यालयले पछिल्लो समय संक्रमणको दर घटेको बताएको हो । ‘पहिले एकै दिनमा १० देखि १८ जनासम्ममा कोरोना देखिन्थ्यो,’ कार्यालयका सूचना अधिकारी न्यौपानेले भने, ‘तर अहिले देखिहाल्यो भनेपनि एक÷दुई जनामा देखिन्छ ।’
भारत लगायत अन्य ठाउँबाट जिल्ला भित्रिनेको संख्या घटेसँगै संक्रमणको दर घटेको उनले बताए । तर कोरोनाको जोखिम भने हटिनसकेको उनको भनाइ छ । ‘बाहिरबाट आउनेको चाप घट्यो, त्यही भएर अहिले संक्रमितको दर पनि घटेको हो, तर हामी अझै सुरक्षित छैनौ, कोरोनाको जोखिम कायम नै छ,’ उनले भने । स्वास्थ्य सुरक्षा अपनाएर सर्तक रहन उनले सबैमा आग्रह समेत गरेका छन् ।
